Ο Ντόναλντ Τραμπ εκλέχθηκε για δεύτερη φορά πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής με βασικό σύνθημα: Να κάνουμε την Αμερική σπουδαία ξανά (Make America Great Again). Αφού δήλωσε σε όλους τους τόνους ότι στόχος του είναι να προσαρτήσει στις ΗΠΑ τον Καναδά και τη Γροιλανδία, προκάλεσε στις 2 Απριλίου παγκόσμιο οικονομικό σοκ, ανακοινώνοντας την επιβολή δασμών στα προϊόντα που εισάγονται στη χώρα του.
Ημέρα Απελευθέρωσης
Η ανακοίνωση ήρθε την 2α Απριλίου, μία ημέρα την οποία ο Τραμπ προσδιόρισε ως “Ημέρα Απελευθέρωσης” (Liberation Day). Σύμφωνα με το εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε, κάθε προϊόν που θα εισαγόταν στις ΗΠΑ από τις 5 Απρίλίου και έπειτα, θα υπαγόταν σε ελάχιστο δασμό της τάξης του 10%. Υψηλότεροι δασμοί επιβλήθηκαν σε προϊόντα 57 χωρών, κυμαινόμενοι από 11% έως 50%, με το δεύτερο “κύμα” να επρόκειτο να τεθεί σε εφαρμογή από τις 9 Απριλίου.
Οι αγορές κάθε αλλο παρά ψύχραιμα υποδέχθηκαν τις σχετικές αποφάσεις. Τα χρηματιστήρια κατρακύλησαν, δισεκατομμύρια χάθηκαν, το σκηνικό έμοιαζε με τα προεόρτια μίας νέας κρίσης.
Όλα αυτά μέχρι την 9η Απριλίου, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι για 90 ημέρες αναστέλλονται οι δασμοί στις εισαγωγές, διατηρώντας ένα σταθερό 10% για όλα τα προϊόντα.
Όπως, χαρακτηριστικά, ανέφερε στη σχετική ανακοίνωση: “… Με βάση το γεγονός ότι περισσότερες από 75 χώρες κάλεσαν εκπροσώπους των Ηνωμένων Πολιτειών, συμπεριλαμβανομένων των Υπουργείων Εμπορίου, Οικονομικών και του USTR, για να διαπραγματευτούν μια λύση στα θέματα που συζητούνται σχετικά με το εμπόριο, τους εμπορικούς φραγμούς, τους δασμούς, τη χειραγώγηση νομισμάτων και τη μη νομισματική επανάληψη των δασμών, με οποιονδήποτε τρόπο, σχήμα ή μορφή έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών, έχω εγκρίνει μια ΠΑΥΣΗ 90 ημερών και ένα ουσιαστικά μειωμένο αμοιβαίο δασμολόγιο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, κατά 10%, επίσης με άμεση ισχύ”.
Το κεφάλαιο Κίνα
Προς το παρόν, επομένως, η κατάσταση δείχνει να εκτονώνεται. Όχι, όμως, σε όλα τα “μέτωπα”, καθώς το πλέον σημαντικό και “καυτό”, εκείνο με την Κίνα, δεν παραμένει απλά ανοιχτό, αλλά η ένταση κλιμακώνεται.
Οι δασμοί στην Κίνα δεν άρθηκαν, αντίθετα αυξήθηκαν από το 104%, στο 125%, λόγω έλλειψης… σεβασμού! “Με βάση την έλλειψη σεβασμού που έχει δείξει η Κίνα στις παγκόσμιες αγορές, αυξάνω με το παρόν το Δασμό που επιβάλλεται στην Κίνα από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στο 125%, με άμεση ισχύ. Κάποια στιγμή, ελπίζουμε στο εγγύς μέλλον, η Κίνα να συνειδητοποιήσει ότι οι μέρες που ξεριζώνουν τις ΗΠΑ και άλλες χώρες, δεν είναι πλέον βιώσιμες ή αποδεκτές” ανέφερε σχετικά.
Το μέλλον των δασμών
Ποιο θα είναι, όμως, το μέλλον της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τους δασμούς;
Το πρώτο απτό αποτέλεσμα, μετά από την άρση τους, είναι ότι τα χρηματιστήρια αναθάρρησαν, ωστόσο η αβεβαιότητα παραμένει. Σύμφωνα με την ανάλυση του Associated Press, οι ΗΠΑ επαναπροσδιορίζουν τη στρατηγική τους και προετοιμάζονται για διαπραγματεύσεις με τις υπόλοιπες χώρες. Σύμφωνα με τον οικονομικό σύμβουλο του προέδρου, Κέβιν Χάσετ, η κυβέρνηση έχει ήδη δεχτεί προσφορές από περισσότερες από 15 χώρες και αυτή τη στιγμή πραγματοποιείται η απαραίτητη επεξεργασία των δεδομένων, προκειμένου να παρουσιαστεί στον Τραμ μία λίστα προτεραιοτήτων.
Παράλληλα, παρά τη σκληρή στάση του, οι αγορές φαίνεται να επηρεάζουν σημαντικά τις κινήσεις του. Η αύξηση του επιτοκίου στα 10ετή ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου, που πλησιάζει το 4,5%, δείχνει ανησυχία των επενδυτών για τον εμπορικό πόλεμο και το διογκούμενο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ (28,9 τρισεκατομμύρια δολάρια). Αυτή η πίεση μπορεί να περιορίσει την ικανότητα του Τραμπ να προχωρήσει σε ακραίες πολιτικές δασμών.
Συμπερασματικά, ο Τραμπ κινείται ανάμεσα σε σκληρά μέτρα δασμών, διαπραγματεύσεις και πιέσεις από τις αγορές, διαμορφώνοντας εκ νέου την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στην Κίνα και τον υπόλοιπο κόσμο.
